taxci
 

Somo : Nederland belastingparadijs ?

Laatst gewijzigd: 02-07-2007

18 januari 2007

In november 2006, vlak voor de tweede kamer verkiezingen van 2006 publiceerde de Stichting SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen) het rapport: ‘The Netherlands: A Tax Haven’, oftewel "Nederland: een belastingparadijs".

The Netherlands: Tax haven ?

Dit rapport, breed uitgemeten in de landelijke pers, suggereert dat Nederland gezien moet worden als een belastingparadijs. Nederland zou door haar belastingbeleid en de werking van haar belastingverdragen aan grote bedrijven voordelen doen toekomen ten koste van ontwikkelingslanden. Vooral de linkse kamerfracties, onder aanvoering van Groen Links, spraken hier schande van en hebben diverse kamervragen gesteld.

In de Eerste Kamer werden bij de behandeling van de wet "Werken aan winst" door verschillende senatoren vragen gesteld naar aanleiding van het SOMO rapport. Op 21 november heeft Minister Zalm in de Eerste Kamer gereageerd op gestelde vragen.

SOMO heeft hier op gereageerd in een door hen zelf gepubliceerde brief aan Minister Zalm, gedateerd 29 november 2006.

Brief van SOMO aan Zalm

In deze brief reageert SOMO op de hiervoor genoemde reactie van Minister Zalm op hun rapport en nodigt SOMO de heer Zalm uit voor een direct gesprek waarin zij het rapport verder zou kunnen toelichten en waarin zij kennis kunnen nemen van de kritiek van het Ministerie van Financiën.

Onlangs is een brief gepubliceerd van Minister Zalm (brief van 22 december 2006, nr. IFZ 2006-00931), waarin hij antwoorden geeft naar aanleiding van schriftelijke vragen van het lid Irrgang (SP) over het Nederlandse belastingsysteem.

Minster Zalm maakt duidelijk in zijn brief dat Nederland naar zijn mening geen belastingparadijs is. De Nederlandse belastingtarieven zitten op een gemiddeld EU niveau en het Nederlandse belastingsysteem is zowel OESO- als EU-proof. Nederland kent verder een strenge toezicht op financiële transacties en doet internationaal volop mee aan informatie-uitwisseling en fraudebestrijding. Nederland is interessant voor de vestiging van buitenlandse bedrijven vanwege het hoge niveau van de fiscaal-juridische dienstverlening en het aantrekkelijke belastingverdragen netwerk.

Een opzienbarend rapport van SOMO waarin zonder enige nuance het Nederlandse belastingbeleid wordt veroordeeld. Het commentaar van Minster Zalm spreekt dan ook voor zich en wij sluiten ons daar graag bij aan.

Alleen over de legitimatie van het rapport willen we nog wel iets opmerken. SOMO is een onderzoeksbureau dat zich volgens haar eigen website "onderzoek doet naar de gevolgen van bedrijfsbeleid van Multinationale Ondernemingen (MNO's) en naar de gevolgen van de internationalisering van het bedrijfsleven voor met name de ontwikkelingslanden."

SOMO concludeert in het rapport onder andere dat het Nederlandse belastingbeleid er toe bijdraagt dat vooral ontwikkelingslanden belastinginkomsten verliezen waardoor de capaciteit van overheden in arme landen om hun inwoners te voorzien van basisvoorzieningen wordt aangetast. Als dit inderdaad het geval zou zijn, dan wordt duidelijk waarom uitgerekend het SOMO dit rapport met veel ruchtbaarheid heeft gepubliceerd. Maar laat dit nu juist niet zo zijn.

Nederland heeft met de meeste ontwikkelingslanden helemaal geen belastingverdrag gesloten. En voorzover Nederland al belastingverdragen heeft gesloten met ontwikkelingslanden krijgen de ontwikkelingslanden in de regel ruime heffingsbevoegdheden toegekend. Verder bevatten Nederlandse belastingverdragen met ontwikkelingslanden vaak extra tegemoetkomingen voor investeerders om – ten koste van de Nederlandse belastingopbrengst- investeringen in ontwikkelinglanden te stimuleren (de zogenaamde tax sparing credits). Overigens is het voor ontwikkelingslanden in de praktijk zeer gebruikelijk om relatief hoge belastingen te heffen van buitenlandse investeerders en kennen zij in de regel weinig betekenis toe aan de beperkende werking van belastingverdragen.

Indien geen belastingverdrag van toepassing is, verschaft Nederland investeerders in ontwikkelingslanden eenzijdig een tegemoetkoming voor in het ontwikkelingsland betaalde bronbelasting, dus wederom een voordeel voor ontwikkelingslanden ten koste van de Nederlandse schatkist.

Al met al kan naar onze mening niet anders worden geconcludeerd dat Nederland nu juist een zeer begunstigend belastingbeleid jegens ontwikkelingslanden heeft. Jammer dat SOMO dit in haar rapport niet heeft onderkend, maar wellicht dat ten tijde van de samenstelling en publicatie van het rapport de muziek toch een beetje de toon heeft bepaald.

Indien u vragen heeft of meer informatie over dit onderwerp wenst, kunt u contact opnemen met:

Edwin Veele

Telefoon: 010 – 2010472 (direct)

E-mail: edwin.veele@taxci.nl